كار يك نفر نيست!

رضوي: براي اينكه بازار ما با همه اين مباحث آشنا شود، نيرو و زمان زيادي بايد صرف شود. نياز به فرهنگ‌سازي هست و كاري كه از عهده يكنفر و دو نفر بر بيايد هم نخواهد بود. به نظرم مي‌رسد شروع اين كار بايد از جامعه/صنف شما آغاز شود كه مستقيما درگير اين كار هستيد و مساله اصلي شما به حساب مي‌آيد. اگر بتوانيد در قالب انجمن صنفي كميته‌اي درست بكنيد كه اين كميته، مثلا كميته طراحان پايگاه‌هاي اطلاعاتي، در اين زمينه‌ها شروع به حركت بكند، به نظرم بسيار مفيد خواهد بود. اين تجربه‌اي كه شما از آن صحبت مي‌كنيد را بقيه همكارانتان نيز حتما به نوعي ديگر از سرگذرانده‌اند. با گرد هم آمدن شما در يك چنين جمعي، اول از همه مشخص مي‌شود كه چه كساني بيشتر به اين مباحث و مطالب جدي فكر مي‌كنند. خود اين مي‌تواند مبنايي براي رده‌بندي و طبقه‌بندي محسوب شود. مثل تفاوت بين شركت‌هاي كامپيوتري و فروشگاه‌هاي كامپيوتر. اين خيلي مهم است كه چنين تعريفي صورت بگيرد و چنين طبقه‌بندي‌اي انجام بشود. الان وقتي يك كارفرما تصميم مي‌گيرد تا براي خودش يك سايت درست كند هركس مي‌رسد بهش مي‌گويد كه اين كار از من ساخته است و پيشنهاد مي‌دهد. به طوري كه الان "وب درست كردن" يكي از پيش پاافتاده‌ترين كارهاي كامپيوتري محسوب مي‌شود! در حالي كه در واقع اينطور نيست و اگر بخواهيم تمام آن كيفيت‌ها رعايت شود، چه از نظر ظاهر و گرافيك و چه از نظر محتوا و برنامه‌هايي كه احيانا بايد در پشت سايت وجود داشته باشد، اين ديگر يك كار بسيار سطح بالاي تخصصي خواهد بود.
حالا اگر اين تشكل و جمع همكاران شما شكل بگيرد مي‌توانيد كم كم اين مسائل را ضابطه‌مند كنيد. مي‌توانيد بين خودتان رده‌بندي بوجود بياوريد و اين را هم به همه اعلام كنيد كه در جريان قرار بگيرند. تا كارفرماها هم بدانند كه ميان يكصد اسم كه همه خود را فعال در اين رشته اعلام مي‌كنند، مثلا اين ده اسم با معيارهايي كه مشخص مي‌شود درجه يك محسوب مي‌شوند. تعدادي ديگر درجه دو هستند و همينطور الي آخر. اين باعث مي‌شود تا كارفرما از همان ابتدا با در نظر گرفتن طول و عرض كاري كه در ذهن دارد به سراغ كساني بيايد كه در آن محدوده كاري فعاليت مي‌كنند. تصور من اين است كه در اين صورت بسياري از مشكلات شما برطرف خواهد شد.

در رابطه با اين رده‌بندي، حركتي كه امسال شوراي عالي انفورماتيك و انجمن شركت‌هاي كامپيوتري با همكاري هم انجام دادند تا حدودي در همين جهت بود و جالب است كه نتيجه‌اش هم براي ما بسيار مثبت بود. اينها آمدند يك تقسيم‌بندي موضوعي بر اساس شاخه‌هاي تخصصي فعاليت‌هاي مختلف در زمينه كامپيوتر تعريف كردند. بعد از همه شركت‌هاي عضو انجمن خواسته شد تا به روش خوداظهاري امتيازي را كه قبلا شورا به آنها داده با در نظر گرفتن حجم فعاليتي كه در هر شاخه انجام مي‌دهند، ميان بخش‌هاي مختلف تقسيم كنند و نتيجه را به انجمن اعلام نمايند. به اين ترتيب يك رده‌بندي جزئي‌تري بوجود آمد كه همانطور كه گفتم در شاخه فعاليت ما، با توجه به اينكه ما تمام امتياز خودمان را در همين يك شاخه منظور كرده بوديم، پس از اعلام نتايج متوجه شديم كه بسيار به نفع ما شده و تاثير عملي آن هم در ماه‌هاي بعد از اعلام اين رده‌بندي جديد در حجم كار ارجاعي به شركت محسوس بود. البته در جلسه توجيهي كه انجمن براي تشريح اين روش برگزار كرد، خود مسئولين هم اذعان داشتند كه اين روش هنوز ايراد دارد. در همان جلسه تقسيم‌بندي موضوعي تنظيم شده از سوي اغلب شركت‌ها محل اعتراض بود. با اين حال به قول دكتر سپهري‌راد، كه در پاسخ به يكي از معترضين در همان جلسه عنوان كردند، نتيجه از رده‌بندي يك بعدي شورا به هرحال يك قدم جلوتر است و خود اين حركت مبنايي است تا در سال بعد دوباره روش بازنگري شود و احيانا تغييراتي در آن صورت بگيرد.
چيزي كه با بررسي نتيجه اعلام شده به نظر من رسيد اين بود كه متاسفانه فعالان جدي‌اي در اين حيطه حضور ندارند. درست است كه بسياري از همكاران خوب ما احتمالا عضو انجمن نيستند يا امتياز شورا ندارند و به همين خاطر در اين جدول جايشان خالي است، اما به نظرم مي‌رسد به دليل همان افت كلاسي كه اين كار هرچه مي‌گذرد پيدا مي‌كند و به تعبير شما "پيش‌پاافتاده" انگاشته شدن آن، هرچه مي‌گذرد فعالان جدي اين رشته به دليل مشكلات موجود ميدان را خالي مي‌كنند. همان بلايي كه شاهد بوديم بر سر بازار نرم‌افزارهاي چندرسانه‌اي (Multimedia) هم در كشور آمد. در ابتداي كار حركتي كه آغاز شد اين اميد را زنده كرد كه ايران مي‌تواند يك فعاليت توليدي در زمينه نرم‌افزارهاي چندرسانه‌اي براي خودش داشته باشد. اما بعد "تجار" اين بازار بلايي بر سر بازار و قواعد حاكم بر آن آوردند كه آنجا هم آنها كه ديدي جدي نسبت به اين فعاليت داشتند كم كم دست از كار شستند و رفتند تا روزي خود را در جاي سالمتري جستجو كنند.

رضوي: اگر دوباره قرار باشد همين اتفاق بيافتد يعني كه شما بازار را سپرده‌ايد به دست گروهي كه هميشه به دنبال فرصت‌طلبي هستند و در هر رشته و شغلي هم وجود دارند.

نه، ما كه تا اينجاي كار يكدندگي كرده‌ايم و ايستاده‌ايم و ادامه داده‌ايم. اما بايد ديد آيا صنف ما هم، آن قسمت جدي و فعالشان، همين برخورد را داشته‌اند.

رضوي: تاكيد من اين است كه تشكيل صنف به مقدار زيادي مي‌تواند جلوي بروز اين مشكلات را بگيرد. يك صنف فعال مي‌تواند با اينجور مسائل برخورد بكند، چاره‌جويي بكند و با اطلاع‌رساني درباره ابعاد واقعي كار از آن افت كيفيت و كوچك شمرده شدن كار جلوگيري كند.